آموزش به بیمار
    
 
 فشار خون بالا
فشارخون بالايكي از مهم ترين و شايع ترين بيماريهاي قلبي عروقي است كه تعداد قابل توجهي از جمعيت دنيا به آن متبلا هستند.
با توجه به اينكه شيوع فشار خون بالا با سبك و روش زندگي ارتباط تنگاتنگ دارد جايگزين نمودن شيوه هاي ناصحيح زندگي با روشهاي مناسب مي تواند تا حد قابل توجهي از گسترش اين بيماري و عوارض نا توان كننده پيشگيري نمايد.
 
تعريف فشار خون بالا
 
خون به علت داشتن نيرو در شريانهاي(رگهای) اعضاء بدن جاري مي شود و مواد غذايي و اكسيژن را به قسمت هاي مختلف بدن مي رساند و هچنين مواد زايد را از بافت ها دور مي كند.اين نيرو كه توسط ضربان قلب و در اثر برخورد خون به جدار شريانها بوجود مي آيد فشار خون ناميده مي شود.
فشار خون در دو سطح اندازه گيري مي شود يكي در زماني كه قلب در حالت انقباض و فعاليت است كه خون وارد سرخرگ مي شود كه در اين حالت فشار خون به حداكثر مقدار خود مي رسد كه به آن فشار حداكثر يا سيستول يا ماكزيمم مي گويند و ديگري در زماني كه قلب در حالت استراحت است كه در اين حالت فشار خون به حداقل مقدار خود مي رسد كه به آن فشار حداقل يادياستول يا مينيمم مي گويند.
 
فشار خون بالا
 
فشار خون  را فشار خون طبيعي و فشار خون بزرگتر از  را فشار خون بالامي گويند. البته فشار خون بايد در چند نوبت و در چند موقعيت اندازه گيري شودو سپس براساس ميانگين اعداد بدست آمده قضاوت گردد.
 
انواع فشار خون بالا
 
فشار خون به دو دسته تقسيم مي شود:
1-فشار خون بالاي اوليه كه علت آن ناشناخته است كه اكثر موارد فشار خون را شامل مي شود.
2-فشار خون بالاي ثانويه كه علت آن شناخته شده است مثلاً به دليل بيماريهاي كليه و غده فوق كليوي و يا مصرف قرص هاي ضد بارداري. كه5تا 10 درصد مبتلايان به فشار خون بالا را شامل مي شود.
 
عوامل خطر ساز فشار خون بالا
 
همان طور كه ذكر شد فشار خون بالاي اوليه علت مشخص ندارد ولي عوامل زير احتمال ابتلا به آن را افزايش مي دهند:
ارث ،سن، جنس، افزايش چربي خو ن ،مصرف سيگارو ساير دخانيات، چاقي، ديابت ، مصرف الكل ،كم تحركي و نداشتن فعاليت جسماني ،مصرف زياد نمك، فشارهاي روحي و عصبي .
تا سن 50 سالگي فشار خون بالا در مردان شايع تر است و پس از آن در هر دو جنس به يك نسبت شيوع دارد.
 
علايم فشار خون بالا
 
 فشار خون بالا گاهي كشنده بي صدا ناميده مي شود زيرا تا مراحل انتهايي اكثراً هيچ علامتي ندارد. توجه داشته باشيد فردي كه دچار بيماري فشار خون بالا است به هنگام استراحت نیز فشار خونش بالاتر از حد طبيعي قرار دارد.
علائم شايع فشار خون بالا عبارتند از : سردرد، سرگيجه ، تاري ديد، درد قفسه سينه ، تنگي نفس به هنگام فعاليت ، خونريزي از بيني ، تهوع و استفراغ، كرختي و مورمور شدن دست ها و پاها.
در صورتي كه پرفشاري خون به مدت طولاني بدون تشخيص و درمان ادامه يابد احساس درد در نواحي قلب ، تنگي نفس در مواقع پياده روي سريع به خصوص در سربالايي ها و بالا رفتن از پله يا حمل اشياء سنگين ايجاد مي شود.
لذا تنها راهي را كه مي تون فشار خون بالا را تشخيص داداندازه گيري فشار خون به وسيله دستگاه فشار سنج است.
 
عوارض بيماري فشار خون بالا
 
فشار خون بالا سبب آسيب به كليه (نارسايي كليه ) ، چشم (اختلال در بينايي) ، قلب (سكته قلبي ) و مغز ( سكته مغزي ) مي شود و به همين دليل بيماري خطرناكي به حساب مي آيد.
 
درمان فشار خون بالا
 
فشار خون بالا بيماري است كه معمولاً در تمام مدت عمر نياز به درمان دارد و لازم است بيمار و خانواده او تحت آموزش قرار بگيرند تا نسبت به بيماري فشار خون و عوارض آن آگاهي پيدا كنند .
درمان فشار خون بالا بايد متناسب با هر بيمار در نظر گرفته شود. به طور كلي درمان معمولاً تركيبي از درمان دارويي و غير دارويي مي باشد.
 
درمان غير دارويي
 
درمانهاي غير دارويي تغيير شيوه هاي ناصحيح زندگي است كه توصيه هاي مفيد به شما در اين مورد عبارتنداز :‌
·     وزنتان را كنترل كنيد و در صورت اضافه وزن رژيم بگيريدو در برنامه روزانه خود زماني را جهت ورزش اختصاص دهيد.
·     سعي كنيد عصباني نشويد و به خود مسلط باشيد و از رفتن به محيط هاي نا آرام و شلوغ و ناراحت كننده ، اجتناب ورزيد.
·         سعي كنيد دستگاه فشار سنج تهيه كنيد و مرتباً فشار خون خود را چك كنيد.
·         از استعمال دخانيات ومشروبات الکلی بپرهيزيد.
·         مصرف روزانه نمك را كم كنيد و نمكدان را از سفره حذف كنيد.
·     از مصرف نوشابه هاي گازدار، غذاهاي بسته بندي شده ، جوش شيرين ، سوسيس ، كالباس ،کنسرو گوشت و ديگر غذاهاي سرشار از سديم بپرهيزيد.
·     از مصرف گوشت هاي چرب ، كره و لبنيات پرچرب بپرهيزيد و به جاي آن از گوشت مرغ و ماهي كه چربي اشباع كمتري دارند استفاده نماييد.
 
·     به جاي استفاده از روغن نباتي جامد، روغن حيواني ، كره و دنبه از روغن هاي مايع مانند آفتاب گردان و زيتون استفاده نماييد.
·     از رژيم غذايي حاوي ميوه جات و سبزيجات تازه و فراوان و لبنيات كم چرب، حبوبات و غذاهاي حاوي پتاسيم نظير دانه هاي سبوس دار استفاده كنيد . چرا كه پزشكان معتقدند كه افراد با فشار خون بالا نياز به كاهش دريافت سديم وافزايش دريافت كلسيم و پتاسيم دارنده ميوه جات و سبزيجات سرشار از پتاسيم عبارتند از : موز ، زردآلو ، انجير ، گريپ فروت، هلو ، انگور ، سيب زميني ، سير ، كدو سبز،قارچ وگوجه فرنگي و سبزي ها.
·         مصرف سیر چه به صورت تازه و یا ترشي بدون نمك بسيار مفيد خواهد بود.
·         از مصرف غذاهای سرخ کردنی و آرد سفید و بدون سبوس بپرهیزید.
·          
درمان دارويي
 
درمان داروي بنا به تصميم پزشك براي كساني تجويز مي شود كه فشار خون آنها بعد از رعايت درمان غير دارويي و اصلاح شيوه هاي ناصحیح زندگي همچنان بالا باشد كه توصيه هاي مفيد به شما دراین مورد عبارتند از :
·          داروهاي خودرابه موقع مصرف كنيد وازقطع،‌كاهش و يا افزايش آن بدون مشورت باپزشك جداً خودداري نماييد.
 دارو هاي خود را همواره به همراه داشته باشيد.
·          قرار ملاقات با پزشك خود را فراموش نكنيد.
 
 
منابع:
1)بیماریهای داخلی و جراحی برونر 2008
2)اینترنت
گرد آورنده:لیلا عباسی
 
 
 
تاریخ آخرین بروزرسانی   :  1393-8-16 21:59        برو بالای صفحه نسخه قابل چاپ